img

Faalangst is één van de meest voorkomende angsten bij schoolgaande kinderen. Als je kijkt naar het woord faalangst, zie je dat het woord eigenlijk uit 2 woorden bestaat: Falen en Angst. Faalangst is de angst om te falen/mislukken in situaties waarin je wordt beoordeeld of denkt te worden beoordeeld. En die angst werkt belemmerend. Het gevaar is dat het kind hierdoor dingen niet meer gaat doen en als je stopt met dingen doen, stopt ook je ontwikkeling. En zo kan faalangst leiden tot minder presteren en kan het zelfs leiden tot vroegtijdig schoolverlaten.

Faalangst is onder te verdelen in de volgende 3 soorten:

  • Cognitieve faalangst: Dit betreft het leren en denken. De faalangst blokkeert het kind op het moment dat het moet presteren, bv. bij een toets of examen, maar kan ook bij een spreekbeurt of presentatie zijn. “Als ik maar geen onvoldoende haal!”

  • Sociale faalangst: Dit betreft het aangaan van contacten en vriendschappen. Deze kinderen vinden het lastig en eng om iets te zeggen in een groep of in de klas of om een vreemde aan te spreken zoals bv. bij de kassa in een winkel. Je ziet het ook bij bv. een vraag stellen in de klas, een telefoongesprek of een spreekbeurt. Bij de spreekbeurt gaat het dan, in tegenstelling tot de cognitieve faalangst, vooral om het bang zijn om af te gaan. “Dan wordt ik helemaal rood!”

  • Motorische faalangst: Dit betreft de angst om fouten te maken bij het handelen. Het letterlijk stijf staan van angst. Kinderen ervaren dit als dat het lichaam hen in de steek laat terwijl ze dan net iets moeten doen. Zoals, bv. struikelen, trillen van een been of arm, stuntelig zijn, dingen snel uit handen laten vallen, etc. “Ik begin hier niet aan, want ik laat toch alles uit mijn handen vallen.”

    Meestal zie je bij faalangst een mengvorm van die 3 groepen. Als een kind bv. een spreekbeurt moet houden, kan in eerste instantie de gedachte ontstaan dat hij/zij de informatie niet goed kan vinden, daarna dat de gevonden informatie toch niet goed genoeg is en vervolgens verstijft bij de gedachte het voor de klas te moeten vertellen, omdat ze toch gaan stotteren, alles vergeten en rood worden. “Het gaat toch fout!” Het kind kan zelfs fysieke klachten als buikpijn, hoofdpijn en misselijkheid krijgen.

Oorzaken

Een van de voornaamste oorzaken van faalangst is het hebben van een negatief zelfbeeld. Dit negatieve zelfbeeld uit zich door het hebben van negatieve gedachten, gericht op de taak en ook vaak gericht op het kind zelf. “Ik kan dit niet, want ik ben hier niet goed in.” Kinderen met faalangst voelen zich minder goed dan dat ze zijn. Ze voelen zich dom, doen voor hun gevoel nooit iets goed. Hierdoor neemt de kans op mislukken toe, waarna het eerste gevoel bevestigd wordt: “Zie je wel dat ik dit niet kan”. En zo is de cirkel weer rond.

Signalen

Er zijn verschillende signalen waaraan je kunt zien dat een kind faalangstig is.

  • Lichamelijke signalen: het lichaam reageert op de angstgevoelens. Dit doet het lichaam door te gaan zweten, krampachtig bewegen, hartkloppingen krijgen of te gaan hyperventileren. Andere signalen zijn veel plassen, zenuwachtige trekjes, stotteren, buikpijn, misselijkheid, hoofdpijn, slecht slapen.

  • Faalangstige kinderen hebben weinig zelfvertrouwen en zijn onzeker. Ze zijn gevoelig voor kritiek. Ze hebben vaak behoefte aan complimenten en uitgesproken positieve verwachtingen over hun functioneren. Ze durven ook vaak geen hulp te vragen als dat nodig is. Daarnaast vinden ze het eng als ze een beurt krijgen en slaan ze vaak dicht.

  • Faalangstige kinderen zijn erg onzeker bij nieuwe opdrachten, weten ook niet goed hoe te beginnen en doen andere kinderen dan vaak na. Ze zijn ook erg bang om fouten te maken, neigen tot perfectionisme. Daarnaast durven ze vaak geen vragen te stellen of gaan juist heel veel vragen stellen. Vaak zijn dat dan vragen waarvan ze het antwoord al weten.

  • Faalangstige kinderen maken veel negatieve opmerkingen over zichzelf en ook wel over anderen. Ze zoeken het liefst grote groepen op waarin ze zich kunnen verbergen. Ze durven vaak geen nee te zeggen tegen iemand anders, als die iets wil wat zij niet willen.

  • Uiteindelijk zie je dat faalangstige kinderen gaan opzien tegen verjaardagsfeestjes, speelafspraken, boodschappen doen, toetsen maken, etc. ze gaan dan alles doen om deze zaken te vermijden of ontlopen.

Herken je dit in je kind en wat kun je als ouder doen!

De angst zelf begint vaak heel klein met een gebeurtenis of een gedachte, die zich ingenesteld heeft in het hoofd van het kind. Maar deze angst die kinderen ervaren, is een angst als toestand. Dat wil zeggen dat de angst grotendeels bepaald wordt door de omgeving, bv. vanuit school of vanuit thuis. Het is dus geen aangeboren angst. Wel is het belangrijk dat deze angst op tijd erkend wordt en dat zowel het kind als de omgeving het probleem aanpakt.

  • Neem de faalangst serieus en erken het probleem en maak het bespreekbaar.

  • Benadruk dat je kind fouten mag maken.

  • Laat merken dat het kind meetelt, ook als de prestaties onvoldoende zijn.

  • Maak onverwachts positieve opmerkingen en geef kinderen vertrouwen in eigen kunnen.

  • Neem geen werk van je kind over, maar help mee, oefen samen of overhoor.

  • Geef vooral aandacht aan de inspanningen die je kind levert (ongeacht het resultaat).

  • Blijf rustig en vermijd emotionele scènes.

  • FAALANGST TRAINING !

Als je verschillende van de eerdergenoemde signalen herkent bij je kind dan is de FAALANGST TRAINING de uitkomst: Deze training helpt kinderen de regie over zichzelf terug te nemen en het “falen” te accepteren als een groeimoment.

Wat leert je kind:

  • Het herkennen en begrijpen van emoties.

  • Wat er gebeurt in je lijf als je angst ervaart en daarmee omgaan.

  • Niet helpende gedachten omzetten naar helpende gedachten.

  • Inzicht in eigen kwaliteiten en successen.

  • Dat fouten maken mag!

  • Oplossingen bedenken.

Dit gaan we leren via groepsgesprekken, ontspanningsoefeningen en expressieoefeningen.

Praktische zaken:

  • Voor kinderen van 9 tot 12 jaar.

  • 4 tot 6 kinderen per groep.

  • 8 bijeenkomsten en 1 evaluatiebijeenkomst van 1 ½ uur.

  • Ouders krijgen na elke bijeenkomst een overzicht met wat er gedaan is en waar aandacht aan besteed is om thuis verder te kunnen oefenen.

  • Kosten: op aanvraag.

  • De groepstraining gaat door bij minimaal 3 aanmeldingen.

  • Aanmelden kan via het contactformulier of bel: 06-44353670.

img

Deze training kan ook individueel gevolgd worden. Neem gerust contact op voor de mogelijkheden.